5 điều khiến bạn bối rối khi làm việc tại Nhật

chia sẻ 25/09/2020| 87

Văn hóa châu Á có sự tương đồng nhất định, tuy nhiên với tư cách cũng là một người nước ngoài làm việc tại Nhật, không đến mức bị shock văn hóa như các bạn “Tây” thì cũng không ít người bị bối rối với môi trường làm việc cùng những quy định và quy tắc bất thành văn tại đây.
Đừng một phút lỡ làng mà để mình hoang mang. Co-well Will & Way đã tổng hợp sẵn 5 thông tin cực hữu ích, giúp bạn tự tin đối mặt với mọi sự khác biệt trước khi chính thức làm việc tại Nhật rồi, tìm hiểu ngay thôi!

5 điều khiến bạn bối rối khi làm việc tại Nhật - Will&Way


1. Cân nhắc kĩ càng giữa Nhân viên chính thức, Nhân viên hợp đồng, Nhân viên phái cử

Khi làm việc tại Nhật hoặc có ý định tìm việc làm tại Nhật, chắc đa số các bạn đều đã nắm được phần nào về những khái niệm này. Cũng khá giống Việt Nam và các nước Châu Á khác, đa số các công ty tại Nhật đều có sự phân biệt rõ ràng giữa các loại hợp đồng và quyền lợi của nhân viên khi được ký, theo những loại hợp đồng đó.

Will & Way đã có một bài về các loại hợp đồng tại đây, nhưng cùng đi qua nhanh một lần về những khái niệm này!

  • Nhân viên chính thức: Hợp đồng được ký là hợp đồng vô thời hạn, không nêu ngày chấm dứt hợp đồng. Tương tự như nhân viên biên chế trong các cơ quan, doanh nghiệp tại Việt Nam, nhân viên chính thức được hưởng đầy đủ phúc lợi bảo hiểm, tăng lương, bảo trợ và được nâng cấp dần mức độ hưởng theo thời gian.
  • Nhân viên hợp đồng: Loại hợp đồng này thường được gia hạn từ 1 – 3 năm, mỗi khi kết thúc hợp đồng, công ty chủ quản sẽ có thể dựa theo performance của nhân viên để quyết định tiếp tục gia hạn hợp đồng, hoặc chấm dứt hợp đồng ngay thời điểm hết hạn.
  • Nhân viên phái cử: Công ty bạn đang làm việc không phải là công ty đang ký hợp đồng với bạn. Bạn được cử đến để làm việc cho đối tác của công ty trong một khoảng thời gian, thường sẽ không quá dài tùy thuộc vào thỏa thuận giữa 2 bên.

Vậy tại sao chúng ta cần quan tâm đến thông tin này? Thực ra, khi gắn nó vào con đường sự nghiệp bạn đang hướng tới, bạn sẽ hình dung rõ hơn lý do và cũng biết được lựa chọn của mình về 3 loại hợp đồng này khi làm việc tại Nhật.

Nếu như bạn có ý định sẽ xây dựng một sự nghiệp lâu dài, mong muốn được định cư tại Nhật thì những công việc có dạng Hợp đồng trở thành Nhân viên chính thức sẽ là những vị trí bạn nên nộp đơn ứng tuyển.

Khác với Việt Nam, khá nhiều công ty tại Nhật đề xuất ký kết hợp đồng vô thời hạn với nhân viên ngay khi họ mới vào công ty. Điều này có nghĩa trừ khi chủ động xin nghỉ, bạn sẽ không bao giờ là đối tượng bị sa thải, cắt giảm biên chế, công ty sẽ chịu trách nhiệm cho đến khi bạn nghỉ hưu. Tuy nhiên, mức lương khởi điểm lại thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung thị trường. Tại sao lại có điều đó? Đơn giản vì họ mặc định, khi tiếp nhận bạn trở thành một thành viên cốt cán ngay khi mới vào, họ sẽ mất công sức và thời gian đào tạo, khiến bạn trở thành “the right one” – người phù hợp nhất đối với vị trí đó. Sau đó, bạn sẽ thăng tiến và dần có mức lương phù hợp và xứng đáng với năng lực của mình. Tất nhiên, điều này không quá nhanh chóng đối với bạn.

Còn nếu mục tiêu của bạn là mức lương, sự thể hiện và không quá quan tâm đến thời hạn hợp đồng, làm việc tại Nhật theo dạng Nhân viên hợp đồng và Nhân viên phái cử chắc chắn là những công việc bạn nên thử thách chính mình khi tìm việc làm tại Nhật Bản.

Mức lương luôn mang tính cạnh tranh, không quá nhiều điều kiện ràng buộc, bạn được làm hết sức, thể hiện hết mình và không khó khăn khi chuyển sang một môi trường mới. Những công ty này thường có môi trường làm việc khá Tây Âu, không quá nặng nề về những “quy tắc bất thành văn” (điều mà Will & Way sẽ cập nhật ở phần dưới), làm ra làm chơi ra chơi, tuy nhiên, vì thời hạn ràng buộc trong hợp đồng không dài nên nếu công ty phải cắt giảm nhân sự, bạn không tránh khỏi việc phải là người “gánh đòn”.

Hãy cân nhắc kĩ về điều này nhé!

 


2. Nhiều kinh nghiệm đôi khi không phải là điểm mạnh khi làm việc tại Nhật

Người Nhật vẫn luôn tự hào về đức tính nổi tiếng nhất của họ – Trung thành! Vì vậy, bạn nên hiểu rằng, dù trong cuộc sống và nhất là khi làm việc tại Nhật, một trong những yếu tố được họ đánh giá cao nhất, đó là sự trung thành của bạn đối với công ty bạn đang làm.

Khác hẳn với những công ty Châu Âu, nhà tuyển dụng Nhật Bản không sẽ không có nhiều thiện cảm với những ứng viên chuyển việc quá nhiều trong một khoảng thời gian ngắn. Thay vì đánh giá cao việc ứng viên tự tin thử thách mình ở nhiều môi trường, quan tâm đến thành tựu và thành công của người đó, họ sẽ luôn tự đặt ra hàng loạt nghi vấn và vô số những câu hỏi dành cho việc tại sao bạn không thể gắn bó với công ty cũ được lâu dài. Ôi, thật ra ai cũng hiểu rằng khi chúng ta quyết định rời đi, thì dù là do bất kì lý do gì cũng đều thể hiện rằng mình không còn hợp với môi trường đó nữa. Nhưng đa số người Nhật luôn muốn biết tường tận vấn đề để tìm ra được một lý do xác đáng cho lập luận của họ. Và thường thì càng đào sâu, kết quả không như những gì chúng ta mong.

Giống như một điều kiểu-gì-cũng-diễn-ra, nếu như trong chiếc Shokumu Keirekisho của bạn sở hữu kha khá những kinh nghiệm kéo dài trong khoảng vài tháng đến một năm, việc qua vòng loại hồ sơ không phải là điều dễ dàng khi muốn làm việc tại Nhật.

Tuy nhiên, Nhật Bản đang rất cố gắng để hòa nhập với thế giới. Cách làm việc bảo thủ đang dần được loại bỏ, thậm chí đã được loại bỏ hoàn toàn ở nhiều công ty.

Đặc biệt là những công ty trong ngành Công nghệ thông tin, họ đang dần “Tây hóa” và thay đổi theo chiều hướng “dễ thở” hơn rất nhiều để phù hợp với nhân sự nước ngoài.

Để tự tìm việc tại Nhật đã khá khó khăn, đặc biệt khi bạn cảm thấy rằng kinh nghiệm làm việc của mình không phải là điểm mạnh thì lời khuyên dành cho bạn đó là nên tìm một đơn vị giới thiệu và tư vấn tuyển dụng. Những đơn vị chuyên hỗ trợ cho những bạn có mong muốn làm việc tại Nhật, đặc biệt là muốn tìm việc làm IT hay muốn tìm những doanh nghiệp đang tuyển dụng lập trình viên sẽ là người trợ giúp đắc lực để bạn có thể tiếp cận và thuyết phục được nhà tuyển dụng.

Tác vụ của những công ty này sẽ lần lượt là tìm vị trí phù hợp với năng lực và nguyện vọng của bạn, hỗ trợ sửa CV (bao gồm Rirekisho Shokumu keirekisho), tiến cử bạn đến nhà tuyển dụng, thuyết phục doanh nghiệp, cho họ thấy tiềm năng của bạn và thỏa thuận mức lương. Con đường sự nghiệp của bạn ở một trong những đất nước phức tạp nhất này sẽ được đơn giản hóa rất nhiều lần nếu bạn tìm thấy một công ty hỗ trợ phù hợp với bạn.

 


Xem thêm những bài viết về cách có 1 CV tiếng Nhật chuẩn chỉnh tại đây:

Những lỗi bạn dễ dàng gặp phải khi viết CV Tiếng Nhật

3 bí quyết giúp CV tiếng nhật của bạn gây ấn tượng với nhà tuyển dụng

Các lỗi thường gặp khi viết shokumukeirekisho, bạn đã biết?


 

3. Làm việc tại Nhật với những quy tắc “bất thành văn”

Trang phục khi làm việc

Trước đây, những công ty Nhật có quy tắc riêng về trang phục công sở, được ghi vào sổ tay nhân viên để đảm bảo ai cũng nắm được và làm theo. Cũng như đã nói ở phía trên, để phù hợp với thời đại, những quy định này cũng đang dần được nới lỏng hơn và tiến dần đến việc loại bỏ hoàn toàn. Nhưng dù cho đã nới lỏng rất nhiều so với trước, không còn những văn bản quy định về trang phục, thì việc mặc quần áo quá thoải mái hoàn toàn không được khuyến khích.

Vậy mặc thế nào là đúng? Mặc vest đi làm có thể khiến bạn cảm thấy quá trang trọng và “bảnh chọe” cho việc đi làm hàng ngày nhưng nó lại hoàn toàn bình thường đối với cả nam và nữ, thậm chí tạo được ấn tượng tốt và đánh giá cao tại các công ty Nhật.

Nếu cảm thấy việc ngày nào cũng phải “đóng bộ” khiến bạn cảm thấy áp lực thì những trang phục đơn giản, nghiêm túc với màu sắc trung tính, kín đáo như áo sơ mi, quần âu và chân váy cũng là một lựa chọn hợp lý khi làm việc tại Nhật.

 

Sự cách biệt vô hình giữa cấp trên – cấp dưới, tiền bối – hậu bối

Những quốc gia có nền tảng văn hóa Nho giáo như Hàn Quốc, Nhật Bản… nổi tiếng với sự phân biệt rõ ràng giữa tuổi tác, thâm niên và vị trí trong xã hội. Đây là một truyền thống tốt trong cuộc sống cũng như trong môi trường làm việc, khi ta có quy chuẩn và chừng mực để hành động, thể hiện sự tôn trọng đối với đối phương. Nhưng nếu quá chú trọng vào vấn đề này, thì đây cũng là một điều bất lợi và cản trở trong xã hội hiện đại, đặc biệt đối với người nước ngoài làm việc tại Nhật.

Tình trạng “ma cũ bắt nạt ma mới” không chính xác khi nói về vấn đề này. Khi bạn đến một công ty Nhật với tư cách là thành viên mới gia nhập, bạn sẽ nhận được sự chào đón và hỗ trợ rất nhiệt liệt từ những người tham gia công ty trước bạn, hay còn gọi là tiền bối. Để nói thêm, các công ty Nhật nói riêng, công ty châu Á nói chung, đa số đều muốn tạo một không khí “gia đình” trong môi trường làm việc. Vậy nên, môi trường làm việc tại Nhật khá thân thiện và giúp bạn thích nghi nhanh hơn với công ty mới. Tuy nhiên, như bạn cũng biết, số lượng nguyên tắc giao tiếp ở Nhật có thể thống kê được thành một quyển sách với độ dày tương đương sách giáo khoa. Mỗi việc làm thế nào để giao tiếp với người trong công ty cho tương xứng với thâm niên và vị trí của họ khi bạn mới vào làm cũng là một vấn đề khá đau đầu.

Vì thế, mẹo dành cho bạn khi làm việc tại công ty Nhật đó là luôn giữ thái độ khiêm tốn, lễ phép và cầu thị dù bạn vào công ty ở bất kì vị trí nào. Không bao giờ nói thành lời, nhưng người Nhật rất tin vào cái nhìn đầu tiên. Nếu ngay lần đầu gặp mặt, họ đã cảm thấy tin tưởng và quý mến thì những ngày tháng về sau bạn sẽ dễ dàng “né khỏi drama” và nhận được sự giúp đỡ rất nhiều từ những người đồng nghiệp này.

 

Quy tắc 5S hay 6S hay 3S?

Thường thì bạn sẽ nghe thấy quy tắc này đa số ở những nơi đào tạo tu nghiệp sinh đi Nhật. Đa số các công ty, nhất là những công ty IT đã không còn đưa 5S vào làm quy định cho nhân viên, tuy nhiên đây vẫn là một trong những quy tắc nằm lòng mà không cần gọi tên tại các công ty Nhật.

Vậy 5S là gì?

Theo Wikipedia, 5S là tên của một phương pháp quản lý, sắp xếp nơi làm việc. Nó được viết tắt của 5 từ trong tiếng Nhật gồm: Seiri (整理 Sàng lọc), Seiton (整頓 Sắp xếp), Seiso (清掃 Sạch sẽ), Seiketsu (清潔 Săn sóc), và Shitsuke (躾 Sẵn sàng).

Có thể sẽ chẳng ai nói và yêu cầu bạn phải tuân thủ theo quy tắc 5S nhưng nhiều khi cách làm việc của mọi người trong công ty lại toát lên bản chất của quy tắc này.

(Nguồn: Pinterest)

Không khó để tìm thấy những công ty Nhật yêu cầu nhân viên không được phép để đồ dùng cá nhân ở trên bàn. Họ mong muốn nhân viên sẽ chỉ để trên bàn 1 chiếc laptop hoặc máy tính đã được tắt và đóng lại, 1 chiếc điện thoại bàn (nếu có) để ở đúng vị trí của điện thoại và … không còn gì khác, trước khi rời khỏi công ty. Đấy là biểu hiện của 3 chữ S đầu tiên – Seiri (整理 Sàng lọc), Seiton (整頓 Sắp xếp) và Seiso (清掃 Sạch sẽ). Phân biệt rõ ràng về những vật dụng cần thiết cho công việc: máy tính, điện thoại, bút sổ, những gì phục vụ cho nhu cầu: cốc nước cá nhân, đó là sự thể hiện của Seiri (整理 Sàng lọc). Trên bàn chỉ còn những vật dụng không thể di chuyển, đồ vật nhỏ cần được cất gọn vào tủ hoặc ngăn bàn, đó là sự thể hiện của ), Seiton (整頓 Sắp xếp) và Seiso (清掃 Sạch sẽ).

Vậy bạn rút ra được điều gì? Dù công ty không yêu cầu về 5S thì đây vẫn là một trong những quy tắc quan trọng và phổ biến nhất, giúp con đường thành công của bạn khi làm việc tại Nhật yên bình và dễ dàng hơn. Đừng chủ quan, hãy hiểu rõ nó và luôn cố gắng tuân thủ theo trước cả khi bạn có ý định tìm việc làm tại Nhật Bản.


4. Số lượng ngày nghỉ khiến bạn bất ngờ

Nếu bạn là người luôn quan tâm đến việc tìm việc làm tại Nhật Bản và thật sự muốn làm việc tại Nhật thì khái niệm lịch đỏ chắc không hề lạ lẫm đối với bạn. Không kể những ngày nghỉ cuối tuần, Nhật còn có đến 15 dịp/ ngày lễ, tương đương với khoảng 29 – 30 ngày, dành cho những ai sống và làm việc tại đây.

Bên cạnh những dịp lễ lớn và được nghỉ nhiều ngày như Năm mới (theo lịch Dương), tết Đoan Ngọ (Tết Thiếu nhi), Lễ hội Obon, Nhật Bản còn có những ngày nghỉ lễ đặc biệt khác như Midori no Hi (ngày màu xanh), ngày lễ thành niên, ngày Chiêu Hòa, ngày của biển, ngày kính lão… Số lượng ngày nghỉ ở Nhật có thể ít so với nhiều nước châu Âu, nhưng để so với Mỹ hay ngay cả Việt Nam, đây là một con số đáng ngưỡng mộ.

(Nguồn: timeanddate.com)

Nghĩ đi nghĩ lại, thật sự đây là một trong những quyết định sáng suốt nhất của chính phủ dành cho công dân của họ và những người làm việc tại đất nước này. Nhật Bản khá nổi tiếng về áp lực công việc luôn đè nặng lên vai của nhân viên, cũng như sự chăm chỉ và cống hiến đến “bán sống, bán chết” của chính người Nhật. Vì thế nên những ngày nghỉ như thế này giống như một phương pháp để “ép” họ nghỉ ngơi. “Có thực mới vực được đạo”, chỉ có nghỉ ngơi mới khiến người ta thả lỏng để sẵn sàng minh mẫn hơn trước những công việc hay thử thách sắp tới.

Hãy làm việc như ngày mai là ngày nghỉ! Và khéo bạn chưa kịp nhận ra thì ngày mai lại đúng là ngày nghỉ rồi.

 


 

5. Thời gian làm việc không hề gò bó

Bạn ít khi tìm được nhân viên nước ngoài nào đang làm việc tại Nhật phàn nàn về việc bị ép làm việc quá nhiều giờ, đặc biệt là những lập trình viên, người làm việc trong lĩnh vực IT.

Hầu như tất cả những công ty IT tại Nhật đều chỉ quy định làm việc đủ 8 giờ/ ngày và nhìn chung khối lượng công việc cũng không phải quá nhiều và áp lực cũng không quá cao để ép bạn phải làm quá giờ và tăng ca, trừ khi hệ thống gặp sự cố vào cuối ngày hoặc có vấn đề xảy ra, khiến bạn phải kéo dài thời gian để khắc phục nhưng vẫn đảm bảo deadline. Nhưng điều này không nhiều.

Đúng là có khá nhiều công ty tại Nhật Bản có văn hóa làm việc tăng ca và làm việc nhiều giờ hơn so với các quốc gia khác trên thế giới, nhưng thật sự thì số giờ làm việc không phải quá đáng đến mức như báo chí đang phóng đại lên. Việc bị ép làm việc đến 80 giờ một tuần là khá vô lý, đa số họ tự nguyện ở lại để giải quyết hết những việc tồn đọng của cá nhân. Thậm chí có những công ty còn muốn thuê thêm nhân sự nước ngoài (đặc biệt là ngành IT) – những người cảm thấy hoàn toàn ổn khi về sớm, để các nhân viên khác cũng cảm thấy thoải mái hơn khi về đúng giờ.

Về cơ bản, nếu một công ty có kỳ vọng rằng bạn sẽ cống hiến, làm việc nhiều giờ một cách rất vô lý thì đừng ngần ngại, hãy rời đi! Rất nhiều công ty chào đón bạn, liên hệ với những đơn vị tư vấn, tìm việc làm tại Nhật, họ sẽ tìm thấy những công ty phù hợp với mong muốn của bạn một cách nhanh chóng và dễ dàng.

Có những công ty Nhật có khung giờ làm việc nghiêm ngặt nhưng những công ty IT tại đây, phần lớn sẽ đề xuất cho nhân viên của mình những khung giờ làm việc linh hoạt. Nhiều khi, trong những công ty khởi nghiệp hay kể cả là công ty lớn, bạn đến công ty vào giữa trưa, hay nhiều khi 2h chiều mới đến, cũng sẽ không ai phàn nàn hay liếc ngang liếc dọc gì. Điều họ cần là bạn phải đảm bảo cống hiến đủ số giờ làm (8 tiếng) tại công ty.

Những công ty có thời gian hoàn toàn thoải mái như vậy cũng không phải là rất phổ biến. Tuy nhiên họ luôn cố gắng tạo điều kiện tốt nhất cho nhân viên của mình bằng cách đưa ra nhiều khung giờ làm việc cố định nhưng giờ bắt đầu và giờ kết thúc khác nhau, để nhân viên chủ động lựa chọn. Hơn thế nữa, chế độ nghỉ phép, nghỉ giữa giờ cũng rất thoải mái và linh hoạt. Đây là nỗ lực của những công ty Nhật trong thay đổi văn hóa và môi trường để phù hợp với những nhân sự nước ngoài làm việc tại Nhật.

Nếu bạn muốn tìm việc làm tại Nhật Bản thì khoảng thời gian này chắc chắn là thời điểm thích hợp để bạn tìm hiểu và thử thách mình với những cơ hội mới. Dịch Co-vid19 vẫn không có dấu hiệu giảm nhiệt, tuy nhiên với một sức sống mạnh mẽ và quyết tâm mãnh liệt, nền kinh tế Nhật Bản cũng đang chuyển mình theo hướng vô cùng tích cực. Những công ty tiềm năng đang ráo riết tìm nhân tài, đừng vì chần chừ mà bỏ lỡ!

 

Nguồn ảnh: Freepik


Co-well Will & Way mang đến cho các bạn IT developer, IT seniorSenior Developer tại Việt Nam những Việc làm IT HOT nhất tại đất nước Mặt trời mọc! Những Việc làm tiếng NhậtViệc làm tại Nhật Bản đặc biệt là những việc làm trong lĩnh vực IT luôn được cập nhật từng ngày! Hãy theo dõi website của Will & Way và fanpage CO-WELL Will & Way để xem thêm những thông tin vô cùng hữu ích và đặc sắc về Văn hóa Nhật Bản đặc biệt là Văn hóa làm việc tại Nhật nhé!


Đăng trong Bí quyết tìm việc, Uncategorized, Văn hóa công sở, Văn hóa Nhật Bản chia sẻ

Tin tức khác

From Zero to Hero: “Hạ gục” nhà tuyển dụng trong buổi phỏng vấn developer

Không giống với những ngành nghề khác, yêu cầu khá cao về kỹ năng mềm, phỏng vấn developer lại không đặt kỹ năng đó quá mức ...

Xem thêm

Viết resume cho developer: mẹo vượt qua hệ thống lọc hồ sơ tự động

Nhiều Senior Developer quá chú tâm đến việc gây ấn tượng với nhà tuyển dụng trong buổi phỏng vấn mà quên đi mất việc làm sao ...

Xem thêm

Con đường phát triển sự nghiệp lập trình viên

Có một thực tế mà tất cả developer đều phải đối mặt là những giai đoạn thăng trầm của sự nghiệp lập trình viên. Kiếm được ...

Xem thêm

Lương lập trình viên tại Nhật Bản: Cơ hội nào cho bạn?

Phát triển phần mềm nói riêng và công nghệ thông tin nói chung đang là một ngành phát triển mạnh mẽ trong thời đại số, kèm ...

Xem thêm